Matapos ang apat na taon ng pagiging diskwalipikado sa programa sa repormang agraryo, sa wakas ay pinagkalooban na ng Certificate of Land Ownership Award (CLOA) ang 111 magsasaka sa Hacienda Luisita.

Tig-6,600 metro kwadradong lupa ang naipamahagi ni Agrarian Reform Secretary Rafael “Ka Paeng” Mariano sa mga magsasaka sa walong barangay ng asyenda, sa isang seremonya sa covered court ng Brgy. Balete kanina.

“Matapos ang ilang taon nating pakikibaka para ipagtanggol ang karapatan ng mga magsasaka, unti-unti na po nating nakakamit ang pagbabago sa asyenda. Sa tulong ng ating sama-samang pagkilos at ng bagong pamunuan ng DAR, susulong ang laban para sa tunay na reporma sa lupa. Mabuhay ang uring magsasaka!” ani Ka Paeng.

Kabilang sa mga benepisyaryo ng lupa si Florida Sibayan, tagapangulo ng Alyansa ng mga Manggagawang Bukid sa Asyenda Luisita (AMBALA).

Para kay Sibayan, tuloy pa rin ang laban ng mga magsasaka sa asyendang inangkin ng pamilya Cojuangco-Aquino.

“Ang pamahahagi ng CLOA ay isang hakbang pasulong, bagama’t nariyan pa rin ang pagpapanawagan ng hustisya para sa mga biktima ng paglabag sa karapatang pantao dahil sa mahabang pakikibaka para sa karapatan sa lupa,” ani Sibayan.

Namatay noong 2004 ang pitong magsasaka habang nagsasagawa ng isang mapayapang protesta. Wala pang napaparusahan sa mga awtoridad na nag-utos sa masaker.

Sa ilalim ng nakaraang administrasyong Aquino, diniskwalipika ng DAR ang maraming magsasaka na kasapi ng AMBALA dahil sa pagtanggi ng mga ito na pirmahan ang Application to Purchase and Farmers’ Undertaking (APFU).

Pero inilinaw ni Mariano na isa itong paglabag ng kanilang mga karapatan sa lupa. Dalawang linggo ang nakararaan, inilabas ng DAR ang Administrative Order 1 na nagbabawal sa diskwalipikasyon ng isang benepisyaryo dahil sa pagtangging pumirma sa APFU.

Karagdagang suporta para sa magsasaka, kailangan

Bagama’t mayroon nang inisyal na pamamahagi ng lupa sa Hacienda Luisita, tinukoy ng DAR ang mga kasalukuyan at kahaharapin pang suliranin ng mga magsasaka.

Patuloy umano ang pananamantala sa mga magsasaka sa ilalim ng sistemang aryendo. Ito ang sistema ng pagbebenta o pagpaparenta muli ng lupa sa naunang may-ari, isang iskemang patuloy  umanong ginagamit ng pamilya Cojuangco-Aquino para manatili ang kontrol sa asyenda.

Kasalukuyan itong tinututukan ng DAR. “Malaking hamon ngayon sa mga naiposisyon na pagtulung-tulungan ang pag-ahon sa mga kapwa agrarian reform beneficiaries mula sa sistema ng aryendo,” ani Mariano.

Ipinahayag din ni Mariano na magsasampa ang ahensiya ng kaso laban sa mga aryendador na lalahok sa ganitong iskema.

Samantala, kailangan pa rin ng mga magsasaka ng suporta mula sa gobyerno sa pagkakaloob ng mga punla, pasilidad, makinarya, at irigasyon.

Nagkakahalaga ng P300,000 ang paunang ipinagkaloob na punla ng DAR sa mga magsasaka.

Ipinangako naman ni Undersecretary Rosalina Bistoyong ang 10 trakor para sa 10 barangay ng hasyenda.